Kennisbank

Wat is doorstroomsnelheid in Lean

Doorstroomsnelheid laat zien hoeveel een proces per tijdseenheid afrondt. Ontdek de betekenis, formule en relatie met throughput en doorlooptijd.

Wanneer doorstroomsnelheid inzicht geeft in procesprestatie

Doorstroomsnelheid maakt zichtbaar hoeveel output een proces daadwerkelijk oplevert binnen een bepaalde periode. Het gaat niet om drukte, bezetting of capaciteit, maar om afgeronde resultaten. Binnen Lean helpt doorstroomsnelheid om prestaties objectief te beoordelen en knelpunten in de flow zichtbaar te maken.

Wanneer werk blijft liggen tussen processtappen of overdrachten niet soepel verlopen, vertraagt de totale doorstroming. Dat zie je terug in een lagere doorstroomsnelheid.

Wat betekent doorstroomsnelheid

Doorstroomsnelheid is het aantal eenheden dat een proces volledig afrondt per tijdseenheid.

Een eenheid kan een klantdossier, productieorder, offerte of melding zijn. Voorwaarde is dat het resultaat voldoet aan de afgesproken norm. Werk dat nog wacht op goedkeuring of correctie telt niet mee.

De term doorstroomsnelheid is de Nederlandse variant van throughput. Beide begrippen beschrijven hoeveel het proces als geheel oplevert.

Doorstroomsnelheid berekenen

Je berekent de doorstroomsnelheid door het aantal afgeronde eenheden te delen door de tijd.

 Doorstroomsnelheid = \frac{Aantal\ afgeronde\ eenheden}{Tijd}

Voorbeeld
Een productieafdeling levert in één week 480 producten op.

 Doorstroomsnelheid = \frac{480}{5} = 96

De doorstroomsnelheid is dan 96 producten per dag. Hiermee kun je eenvoudig vergelijken of de output deze week hoger of lager ligt dan vorige week.

Relatie met doorlooptijd en Little’s Law

Doorstroomsnelheid hangt samen met de hoeveelheid werk die zich in het proces bevindt. Die relatie wordt beschreven met Little’s Law:

 Doorlooptijd = \frac{Onderhanden\ werk}{Doorstroomsnelheid}

Voorbeeld
In een serviceteam staan gemiddeld 60 meldingen open. De doorstroomsnelheid is 15 meldingen per dag.

 Doorlooptijd = \frac{60}{15} = 4

De gemiddelde doorlooptijd is dan 4 dagen.

Na een verbetering in de overdracht tussen twee teams stijgt de doorstroomsnelheid naar 20 meldingen per dag.

 Doorlooptijd = \frac{60}{20} = 3

De doorlooptijd daalt naar 3 dagen.

Dit voorbeeld laat zien dat een betere samenwerking en minder wachttijd direct effect hebben op de snelheid van het proces.

Doorstroomsnelheid binnen Lean

Binnen Lean wordt doorstroomsnelheid gebruikt om naar het hele systeem te kijken. Een snelle deelstap betekent weinig als andere stappen blijven wachten. De totale doorstroomsnelheid wordt uiteindelijk bepaald door de traagste schakel in het proces.

Door wachttijd te verminderen, overdrachten te verduidelijken en herstelwerk te beperken, verbetert de flow. Daardoor kan de doorstroomsnelheid stijgen zonder extra capaciteit toe te voegen.

Doorstroomsnelheid maakt daarmee zichtbaar hoe goed het proces als geheel functioneert. Het is een praktische indicator om verbeteringen te toetsen en procesprestatie objectief te volgen.

Samenvatting

Doorstroomsnelheid laat zien hoeveel een proces daadwerkelijk oplevert per tijdseenheid. Het is de Nederlandse benaming voor throughput en vormt binnen Lean een directe indicator van procesprestatie. Niet drukte of capaciteit staan centraal, maar afgeronde output.

In combinatie met doorlooptijd en onderhanden werk maakt doorstroomsnelheid zichtbaar waar het proces vertraagt. Wanneer de doorstroomsnelheid stijgt bij gelijkblijvend werk in uitvoering, daalt de doorlooptijd. Dat laat zien dat verbetering vooral zit in betere flow en minder verstoringen.

Doorstroomsnelheid helpt zo om naar het systeem als geheel te kijken en gerichte verbeteringen door te voeren op basis van feiten.

Verder verdiepen in procesprestatie

Wil je leren hoe je doorstroomsnelheid, doorlooptijd en bottleneck samen analyseert binnen jouw organisatie? In onze online Lean Green Belt training en online Lean Black Belt training leer je hoe je procesprestatie meet, interpreteert en structureel verbetert.

Portret van Anend Harkhoe, de eigenaar van lean.nl en een deskundige Lean specialist, met een vriendelijke glimlach, gekleed in een stijlvolle blazer over een polo shirt.
Anend Harkhoe
Lean Consultant & Trainer | MBA in Lean & Six Sigma | Oprichter van Lean.nl & DMAIC.com
Met uitgebreide ervaring in de zorg (ziekenhuizen, VVT, GGZ, huisartsenpraktijken), het bank- en verzekeringswezen, de productiesector, de foodsector, consulting, ICT-dienstverlening en de overheid, neemt Anend je graag mee in de wereld van Lean en Six Sigma. Hij gelooft in de kracht van mensen, actie en experimenteren. Bij Lean.nl en DMAIC.com draait alles om direct toepasbare kennis en praktijkgerichte trainingen. Lean is geen theorie, maar een ‘way of life’ die je moet ervaren. Van de karaokebar in Tokio tot de lessen van Toyota – Anend maakt Lean tastbaar en toepasbaar. Lean.nl organiseert inspirerende trainingen en studiereizen naar Lean-bedrijven in Japan, zoals Toyota. Contact: anend@lean.nl


Online Lean training:
100% Lean, helemaal op jouw tempo

Veel gelezen in onze kennisbank