Wat is Autonomation

Autonomation is een principe binnen Lean waarbij machines of processen automatisch stoppen wanneer er een afwijking optreedt. Het doel is om fouten direct te signaleren en te voorkomen dat deze verder het proces ingaan.

Autonomation wordt ook wel omschreven als automatisering met menselijk inzicht. Het combineert techniek met controle, zodat kwaliteit al tijdens het proces wordt geborgd.

Autonomation in één oogopslag

• Automatisering waarbij processen stoppen bij afwijkingen
• Onderdeel van Jidoka binnen Lean
• Gericht op kwaliteit in plaats van alleen snelheid
• Maakt fouten direct zichtbaar en voorkomt verspreiding

Autonomation binnen Jidoka

Autonomation is een belangrijk onderdeel van Jidoka. Waar automatisering normaal gericht is op snelheid en output, richt autonomation zich op kwaliteit.

Het principe werkt als volgt. Een proces detecteert een afwijking, stopt automatisch en maakt het mogelijk om het probleem direct op te lossen. Hierdoor wordt voorkomen dat fouten zich opstapelen of onopgemerkt blijven.

Waarom Autonomation belangrijk is

In veel processen worden fouten pas achteraf ontdekt of helemaal niet worden ontdekt. Dit leidt tot herstelwerk, verspilling en kwaliteitsproblemen.

Autonomation zorgt ervoor dat fouten direct zichtbaar worden en niet verder het proces ingaan. Problemen worden bij de bron opgelost en herhaling wordt voorkomen. Hierdoor ontstaat een stabieler en betrouwbaarder proces.

Een praktijkvoorbeeld. In een magazijn waren pallets al volledig opgebouwd en geseald voor verzending. Op het laatste moment bleek dat er nog materialen ontbraken. De pallet moest opnieuw worden geopend en alle dozen moesten worden gecontroleerd. Dit kostte ongeveer 45 minuten extra werk.

Met autonomation zou dit eerder in het proces zichtbaar worden, bijvoorbeeld door de dozen tussentijds te wegen. Zo wordt direct duidelijk of iets ontbreekt voordat de pallet wordt afgesloten. Hierdoor wordt herstelwerk voorkomen en blijft het proces efficiënter verlopen.

Autonomation en Poka Yoke

Wanneer mensen handelingen uitvoeren in een proces, is de kans op fouten altijd aanwezig. Poka Yoke richt zich op het voorkomen van menselijke fouten door het proces zo in te richten dat fouten niet kunnen ontstaan.

Autonomation gaat een stap verder. Dit principe zorgt ervoor dat afwijkingen automatisch worden herkend en dat het proces direct stopt wanneer er iets misgaat.

Autonomation en Poka Yoke worden daarom vaak samen toegepast. Waar Poka Yoke fouten voorkomt, zorgt autonomation ervoor dat fouten die toch ontstaan direct zichtbaar worden en niet verder het proces ingaan.

Samen maken ze processen minder afhankelijk van menselijke controle en verminderen ze de kans op fouten aanzienlijk.

De drie niveaus van Autonomation

Autonomation kan op drie niveaus worden toegepast.

Het eerste niveau is het voorkomen van fouten. Het proces wordt zo ingericht dat fouten niet kunnen ontstaan, bijvoorbeeld door het scannen van barcodes zodat altijd het juiste onderdeel wordt gebruikt.

Het tweede niveau is het detecteren van afwijkingen in het proces. Hierbij herkent het proces wanneer iets afwijkt en grijpt het direct in, zoals een machine die stopt wanneer een stap wordt overgeslagen.

Het derde niveau is het detecteren van defecten in het eindproduct. Fouten worden zichtbaar gemaakt en uit het proces gehaald voordat ze verder gaan, bijvoorbeeld via automatische kwaliteitscontroles.

Voorbeelden van Autonomation

Autonomation wordt in veel situaties toegepast om fouten direct te signaleren en te stoppen voordat ze verder het proces ingaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een productielijn die automatisch stopt bij een foutmelding
• een machine die alleen start als alle veiligheidscondities kloppen
• een systeem dat een verkeerde invoer direct blokkeert
• een scanner die controleert of het juiste onderdeel wordt gebruikt
• een weegsysteem dat detecteert of een order compleet is
• een sensor die afwijkingen meet en het proces onderbreekt

Een goed voorbeeld is de Formule 1. Tijdens een pitstop geeft het gereedschap pas een groen signaal wanneer de wielmoer correct is vastgezet. Als dit niet het geval is, blijft het systeem geblokkeerd en kan de auto niet veilig vertrekken.

In al deze situaties wordt voorkomen dat fouten onopgemerkt doorgaan naar de volgende stap. Hierdoor blijft de kwaliteit behouden en wordt herstelwerk achteraf voorkomen.

Samenvatting

Autonomation is een Lean principe waarbij processen automatisch stoppen zodra een afwijking optreedt. Hierdoor worden fouten direct zichtbaar en kunnen ze direct bij de bron worden aangepakt.

In plaats van fouten achteraf te ontdekken, wordt kwaliteit tijdens het proces geborgd. Dit voorkomt dat afwijkingen zich verspreiden naar volgende stappen en leidt tot minder herstelwerk, minder verspilling en een stabieler proces.

Door autonomation te combineren met technieken zoals Poka Yoke ontstaat een systeem waarin fouten zoveel mogelijk worden voorkomen en direct worden gestopt wanneer ze toch optreden. Dit maakt processen betrouwbaarder en minder afhankelijk van controles achteraf.

Autonomation zorgt er daarmee voor dat kwaliteit geen controle achteraf is, maar een vast onderdeel van het proces zelf.

Wil jij verder leren en Lean toepassen in de praktijk?

Wil je leren hoe je processen zo inricht dat fouten direct worden gestopt in plaats van achteraf te worden hersteld?
Ontdek in de online Lean Black Belt training hoe je technieken zoals Autonomation, Andon en Poka Yoke toepast om kwaliteit direct in je proces te borgen.