Capaciteit in Lean

Capaciteit in Lean betekent hoeveel output een proces binnen een bepaalde tijd kan leveren. Het maakt zichtbaar waar bottlenecks ontstaan en hoe processen doorstromen.

Hoe capaciteit de prestaties van een proces bepaalt

Veel processen lijken goed te functioneren totdat de vraag stijgt. Dan ontstaan wachttijden, achterstanden en druk op mensen en middelen. Vaak wordt gedacht dat het probleem ligt bij inzet of bezetting. In werkelijkheid ligt de oorzaak regelmatig bij de capaciteit van het proces zelf.

Capaciteit bepaalt hoeveel werk een proces daadwerkelijk kan verwerken. Wanneer de beschikbare capaciteit lager is dan de hoeveelheid werk die het proces bereikt, ontstaat opstapeling. Wanneer capaciteit en vraag beter op elkaar zijn afgestemd kan werk gelijkmatiger door het proces stromen.

Capaciteit in Lean in één oogopslag

Capaciteit in Lean betekent de maximale hoeveelheid output die een proces, team of machine kan leveren binnen een bepaalde periode. Het begrip maakt zichtbaar hoeveel werk een proces aankan en waar beperkingen in het systeem ontstaan.

Wanneer een proces meer werk ontvangt dan het kan verwerken ontstaan wachttijden en langere doorlooptijden. Wanneer capaciteit hoger is dan de werkelijke vraag ontstaat verspilling doordat middelen niet volledig worden benut. Lean richt zich daarom op het begrijpen en benutten van capaciteit zodat processen stabieler kunnen doorstromen.

Waarom capaciteit belangrijk is in Lean

Lean richt zich op stabiele processen met een voorspelbare flow. Capaciteit speelt daarin een belangrijke rol. Wanneer capaciteit tussen processtappen ongelijk verdeeld is ontstaan wachtrijen tussen activiteiten. Het proces vertraagt dan niet overal, maar vooral bij de stap met de laagste capaciteit.

Door capaciteit zichtbaar te maken wordt duidelijk waar processen vertragen en waar verbeteringen mogelijk zijn. Dit helpt organisaties processen beter te ontwerpen en werk gelijkmatiger te laten doorstromen.

Capaciteit en bottlenecks

In vrijwel elk proces is er één stap met de laagste capaciteit. Deze stap wordt de bottleneck genoemd. De bottleneck bepaalt uiteindelijk hoeveel output het hele proces kan leveren.

Stel dat een proces bestaat uit drie stappen.
Stap 1 kan 12 producten per uur verwerken.
Stap 2 kan 8 producten per uur verwerken.
Stap 3 kan 15 producten per uur verwerken.

Hoewel sommige stappen sneller kunnen werken, bepaalt stap 2 de totale procescapaciteit. Het proces kan maximaal 8 producten per uur leveren.

Capaciteit en cyclustijd

Capaciteit hangt sterk samen met cyclustijd, ook wel cycle time genoemd. Cyclustijd is de tijd die nodig is om één product, order of taak af te ronden binnen een proces.

Wanneer een machine bijvoorbeeld elke 30 seconden een product produceert, bedraagt de cyclustijd 30 seconden. De capaciteit van dat proces is dan 120 producten per uur.

Door cyclustijd of cycle time te meten kan een organisatie bepalen hoeveel output een proces maximaal kan leveren. In Lean wordt cyclustijd daarom vaak gebruikt om procescapaciteit te berekenen en te begrijpen waar vertragingen of bottlenecks ontstaan.

Capaciteit verbeteren in Lean

Lean richt zich niet alleen op het vergroten van capaciteit, maar vooral op het beter benutten van bestaande capaciteit. In veel processen is capaciteit aanwezig, maar wordt deze niet optimaal gebruikt.

Dit kan bijvoorbeeld worden verbeterd door:

• processen beter te balanceren
• wachttijden tussen processtappen te verminderen
• bottlenecks te verbeteren
• omsteltijden te verkorten
• taken beter te verdelen over processtappen

Door capaciteit beter te benutten en werk gelijkmatiger door het proces te laten stromen ontstaat een stabielere flow.

Samenvatting

Capaciteit in Lean betekent hoeveel output een proces binnen een bepaalde tijd kan leveren. Door capaciteit zichtbaar te maken wordt duidelijk waar bottlenecks ontstaan en hoe werk door een proces stroomt. Het begrijpen van procescapaciteit helpt organisaties wachttijden te verminderen, processen beter te balanceren en een stabielere flow te realiseren.

Meer over capaciteit en procesflow in Lean

Capaciteit hangt nauw samen met andere Lean begrippen die bepalen hoe werk door een proces stroomt. Door deze samen te begrijpen wordt duidelijk waar vertraging ontstaat en hoe processen beter kunnen doorstromen.

Verdiep je verder in:
Doorlooptijd
Throughput
Takt time