Kanban berekenen: formule, voorbeeld en valkuilen

 

Kanban berekenen doe je met de Kanban formule. Je bepaalt het aantal kaarten op basis van vraag, doorlooptijd, veiligheidsvoorraad en containergrootte.

Wat je leert op deze pagina over Kanban berekenen

Op deze pagina lees je hoe je het aantal Kanban kaarten berekent, hoe de Kanban formule werkt en welke factoren de voorraad bepalen. Je ziet een uitgewerkt rekenvoorbeeld, veelvoorkomende fouten en hoe AI helpt bij het bepalen van veiligheidsvoorraad en doorlooptijd. Je leert stap voor stap hoe je een stabiel Kanban systeem opbouwt dat past bij jouw proces.

Wat betekent Kanban berekenen?

Kanban berekenen betekent: bepalen hoeveel Kanban kaarten je nodig hebt om een proces soepel te laten doorstromen. Het aantal kaarten bepaalt hoeveel voorraad er in het systeem staat. Meer kaarten betekent meer voorraad en meer buffercapaciteit. Minder kaarten betekent minder voorraad en meer risico op stilstand.

Kanban is een pull systeem. Downstream vraagt wat nodig is. Upstream levert precies wat door het Kanban signaal wordt gevraagd. De berekening zorgt dat er precies genoeg voorraad ligt om zonder onderbreking te kunnen werken.

Wil je eerst weten hoe Kanban als methode werkt, lees dan onze uitleg over Kanban.

De Kanban formule

De Kanban formule helpt om het optimale aantal Kanban kaarten te bepalen. Je hebt vier factoren nodig.

• vraag per tijdseenheid
• doorlooptijd
• veiligheidsvoorraad
• containercapaciteit

De formule luidt:

In veel Lean trainingen wordt dit ook zo weergegeven:

Waarbij:

• N = aantal kanban kaarten
• DD = Daily Demand (dagelijkse vraag)
• LT = Lead Time (in dagen)
• SS = Safety Stock (veiligheidsvoorraad)
• Q = Quantity in a Container (hoeveelheid in een container)

Voorbeeld: Kanban berekenen stap voor stap

Stel dat een afdeling gemiddeld 100 producten per dag verbruikt. De doorlooptijd is 5 dagen. De veiligheidsvoorraad is 20 procent. Een container bevat 50 producten.

De variabelen zijn dan:
DD = 100
LT = 5
SS = 0,20
Q = 50

Dat zijn 12 Kanban kaarten.

Dit betekent dat er 12 containers of dozen in het proces aanwezig mogen zijn om zonder stilstand te kunnen werken. Minder kaarten betekent risico op tekorten. Meer kaarten betekent onnodige voorraad.

Wil je zien hoe dit er visueel uitziet? Bekijk dan hoe een Kanban bord werkt.

Wat beïnvloedt de Kanban berekening?

De berekening is gevoelig voor veranderingen in:

• vraag die piekt of daalt
• wisselende doorlooptijd
• transportvertraging
• instabiele leverancier
• te grote of te kleine containerinhoud

Wanneer één van deze factoren verandert moet je de Kanban berekening opnieuw uitvoeren.

Variatie in doorlooptijd zie je vaak pas goed met een value stream map, waarmee je de totale stroom in beeld brengt.

Veelvoorkomende fouten bij Kanban berekenen

Veel afdelingen maken dezelfde fouten. Een paar voorbeelden:

1. Containers te groot of te klein kiezen

De containerinhoud bepaalt direct hoeveel kaarten je nodig hebt. Een te grote container zorgt voor te veel voorraad.

2. Veiligheidsvoorraad verkeerd inschatten

Te weinig veiligheidsvoorraad zorgt voor stilstand.
Te veel veiligheidsvoorraad maakt het systeem log en duurder.

3. Gemiddelde vraag gebruiken terwijl de variatie hoog is

Als de vraag sterk schommelt werkt één berekening niet goed.

4. Doorlooptijd niet actualiseren

Een doorlooptijd van vijf dagen vorig jaar kan vandaag zeven dagen zijn. Dan klopt de berekening niet meer.

5. De formule niet opnieuw toepassen bij procesverbeteringen

Snellere doorlooptijd betekent minder kaarten.
Veel bedrijven vergeten dit voordeel te pakken.

Kanban berekenen met AI

Digitale systemen gebruiken steeds vaker AI om Kanban sneller en nauwkeuriger te berekenen. Je kunt eenvoudig de Kanban formule en de variabelen invoeren en AI geeft binnen enkele seconden de uitkomst.

Daarnaast helpt AI bij het maken van analyses die normaal veel tijd kosten. Denk aan het herkennen van variatie in vraag, het bepalen van een passende veiligheidsvoorraad of het automatisch herberekenen van het aantal kaarten bij een stijgende workload.

Het analyseren van variatie past ook binnen Lean Six Sigma, waar data helpt om processen voorspelbaar te maken.

Waar je normaal flink moet rekenen en gegevens moet verzamelen, geeft AI in korte tijd een goed onderbouwd advies voor een stabieler Kanban systeem.

 

Wanneer moet je Kanban opnieuw berekenen?

Je herberekent het aantal Kanban kaarten wanneer:

• de vraag stijgt of daalt
• de doorlooptijd verandert
• containers worden vervangen
• leveranciers sneller of langzamer leveren
• de variatie in vraag of voorraad verandert
• procesverbeteringen de flow sneller maken

Een Kanban berekening is dus geen eenmalige stap. Het hoort bij continu verbeteren.

Praktische tips voor het berekenen van Kanban

• begin met een eenvoudige berekening en test deze
• meet vraag en doorlooptijd nauwkeurig
• gebruik kleine containers om voorraad te verlagen
• herbereken zodra processen veranderen
• visualiseer Kanban kaarten zodat afwijkingen sneller zichtbaar zijn
• gebruik AI of digitale tools om bottlenecks en variatie sneller te zien

Kanban is geen doel op zich. Het is een manier om voorraad beheersbaar te maken en de flow voorspelbaar te houden.

Conclusie

Kanban berekenen helpt om precies genoeg voorraad in het systeem te hebben zodat het werk zonder onderbreking doorstroomt. De Kanban formule maakt duidelijk hoeveel kaarten je nodig hebt op basis van vraag, doorlooptijd, veiligheidsvoorraad en containergrootte. Met een goed berekend Kanban systeem wordt het proces stabieler, voorspelbaarder en minder afhankelijk van grote buffers. Moderne digitale tools en AI helpen om variatie sneller te herkennen en de berekening automatisch te verbeteren.

Wil je Kanban leren toepassen in verbeterprojecten?

In de online Lean Black Belt opleiding leer je hoe je Kanban berekent, hoe je flow analyseert en hoe je data gebruikt om beslissingen te onderbouwen. Je werkt met praktijkvoorbeelden en tools die je direct kunt toepassen in jouw organisatie.

Start vandaag met de online Lean Black Belt opleiding en verbeter processen met vertrouwen.