Wat zijn de Seven Basic Quality Tools

De Seven Basic Quality Tools, ook wel bekend als de 7 kwaliteitsinstrumenten, zijn een set van zeven methoden die helpen bij het verbeteren van processen en het oplossen van problemen. Deze tools zijn ontwikkeld door de Japanse kwaliteitsgoeroe Kaoru Ishikawa en worden nog steeds veel toegepast binnen Lean.

De waarde van deze tools zit in hun eenvoud. Ze zijn makkelijk te begrijpen, breed toepasbaar en helpen teams om op een gestructureerde manier naar problemen te kijken. In deze blog gaan we dieper in op deze zeven tools en hoe ze bijdragen aan het verbeteren van processen.

1. Run chart

De run chart is een grafiek waarin de prestaties van een proces over een bepaalde periode worden bijgehouden. Hiermee kun je trends, patronen en afwijkingen herkennen en begrijpen hoe een proces zich ontwikkelt in de tijd.

Bijvoorbeeld het volgen van doorlooptijden, gewichten, foutpercentages of leveringstijden. Door deze gegevens visueel te maken zie je direct of een proces stabiel is of juist schommelingen vertoont.

Een belangrijk voordeel van de run chart is dat je niet alleen een momentopname ziet, maar juist het verloop. Hierdoor kun je signaleren of prestaties verbeteren, verslechteren of onvoorspelbaar zijn. Dit maakt de run chart een sterke tool voor het monitoren en sturen van procesprestaties.

2. Histogram

Een histogram is een grafiek die de verdeling van data laat zien. Het toont hoe vaak bepaalde waarden voorkomen binnen een dataset en geeft daarmee inzicht in de spreiding van data.

Bijvoorbeeld het gewicht van producten verdeeld in klassen. Hierdoor krijg je inzicht in hoe waarden verdeeld zijn en of er afwijkingen of uitschieters voorkomen.

Met een histogram kun je zien of een proces consistent is of dat er veel variatie aanwezig is. Dit helpt om te bepalen of een proces stabiel is en waar mogelijke problemen zitten. Het is daarmee een belangrijke tool om variatie zichtbaar te maken en te analyseren.

3. Pareto chart

Een Pareto chart helpt om prioriteiten te stellen door inzicht te geven in de belangrijkste oorzaken van problemen.

De grafiek rangschikt problemen van groot naar klein en laat zien welke oorzaken het meeste impact hebben. Dit is gebaseerd op de 80 20 regel, waarbij een klein aantal oorzaken verantwoordelijk is voor het grootste deel van de problemen.

Hierdoor voorkom je dat je energie verdeelt over te veel onderwerpen. In plaats daarvan richt je je op de belangrijkste knelpunten die de meeste impact hebben op het proces. Dit maakt de Pareto chart een sterke tool voor gerichte verbetering.

4. Flow chart

Een flow chart is een visuele weergave van een proces. Alle stappen worden in volgorde weergegeven, inclusief beslismomenten, overdrachten en mogelijke varianten in het proces.

Hierdoor ontstaat inzicht in hoe het proces daadwerkelijk loopt, in plaats van hoe het bedoeld is. Je ziet waar vertragingen, fouten, wachttijden of onnodige stappen zitten.

Een flow chart helpt teams om het proces gezamenlijk te begrijpen en maakt het makkelijker om verbeteringen te identificeren. Het vormt vaak de basis voor verdere analyse en optimalisatie van procesflow.

5. Fishbone diagram

Het fishbone diagram, ook wel Ishikawa diagram genoemd, wordt gebruikt om oorzaken van problemen te identificeren en te structureren.

Het probleem staat centraal en wordt opgesplitst in verschillende categorieën van mogelijke oorzaken, zoals mens, methode, machine, materiaal en omgeving.

Door systematisch door te vragen ontstaat een compleet beeld van mogelijke oorzaken. Dit voorkomt dat je te snel conclusies trekt en helpt om de echte oorzaak van een probleem te vinden in plaats van alleen symptomen aan te pakken.

6. Correlatiediagram

Een correlatiediagram laat de relatie zien tussen twee variabelen en helpt om verbanden zichtbaar te maken.

Bijvoorbeeld de relatie tussen temperatuur en productkwaliteit of tussen wachttijd en klanttevredenheid. Door deze data in een grafiek te plotten zie je of er een verband is en hoe sterk dat verband is.

Dit helpt om beter te begrijpen welke factoren invloed hebben op procesprestaties. Op basis hiervan kun je gerichter verbetermaatregelen nemen en beter onderbouwde beslissingen maken.

7. Checklist

Een checklist is een eenvoudige maar krachtige tool om te controleren of stappen correct en volledig worden uitgevoerd.

Het helpt om standaardisatie in processen te borgen en zorgt ervoor dat belangrijke stappen niet worden overgeslagen. Dit vermindert fouten en vergroot de voorspelbaarheid van het proces.

Checklists worden vaak gebruikt bij controles, overdrachten en kritische processtappen. Door vaste afspraken vast te leggen wordt het makkelijker om processen consistent uit te voeren en afwijkingen tijdig te signaleren.

Wanneer gebruik je welke tool in Lean

De Seven Basic Quality Tools worden vaak samen gebruikt, maar elke tool heeft een eigen rol binnen het begrijpen en verbeteren van een proces.

Gebruik een run chart wanneer je wilt zien hoe een proces presteert over de tijd. Dit helpt om trends en afwijkingen zichtbaar te maken.

Gebruik een histogram wanneer je inzicht wilt krijgen in variatie. Hiermee zie je hoe data verdeeld is en of een proces consistent presteert.

Gebruik een Pareto chart wanneer je wilt bepalen waar je moet beginnen met verbeteren. Deze tool helpt om de belangrijkste oorzaken te identificeren die de meeste impact hebben.

Gebruik een flow chart wanneer je het proces wilt begrijpen. Dit is vaak de eerste stap om inzicht te krijgen in hoe het proces werkelijk loopt en waar verspilling zit.

Gebruik een fishbone diagram wanneer je de oorzaken van een probleem wilt analyseren. Hiermee ga je dieper in op waarom iets misgaat.

Gebruik een correlatiediagram wanneer je wilt onderzoeken of er een verband is tussen twee factoren. Dit helpt om beter te begrijpen wat invloed heeft op prestaties.

Gebruik een checklist wanneer je processen wilt standaardiseren en fouten wilt voorkomen. Dit helpt om stabiliteit in het proces te brengen.

Hoe deze tools samenwerken in Lean

Binnen Lean gebruik je deze tools niet los van elkaar, maar als aanvulling op elkaar.

Je begint vaak met het zichtbaar maken van het proces met een flow chart. Daarna gebruik je een run chart of histogram om te begrijpen hoe het proces presteert. Met een Pareto chart bepaal je waar de grootste problemen zitten.

Vervolgens gebruik je een fishbone diagram om de oorzaken te achterhalen. Als je verbanden wilt onderzoeken gebruik je een correlatiediagram. Tot slot borg je verbeteringen met checklists en standaarden.

Door deze tools op deze manier te combineren ontstaat een gestructureerde aanpak. Je gaat van inzicht naar oorzaak en vervolgens naar verbetering.

Waarom deze tools goed passen binnen Lean

De Seven Basic Quality Tools sluiten goed aan op Lean omdat ze eenvoudig te gebruiken zijn en direct toepasbaar in de praktijk. Ze helpen om processen inzichtelijk te maken en verbeteringen stap voor stap door te voeren.

Samen vormen ze een praktische basis voor het analyseren en verbeteren van processen. Ze helpen om:

• data te verzamelen en inzichtelijk te maken
• processen zichtbaar te maken
• patronen en oorzaken te herkennen
• prioriteiten te stellen
• verbeteringen gestructureerd aan te pakken
• teams actief te betrekken bij het verbeteren van processen

Je hebt geen ingewikkelde analyses nodig om inzicht te krijgen. Met deze tools zie je snel waar het proces afwijkt en waar actie nodig is.

Daardoor sluiten ze goed aan bij Lean, waarin het draait om inzicht, flow en dagelijks verbeteren op basis van wat er echt gebeurt in het proces.

Hoe je deze tools toepast in de praktijk

Het gebruik van de Seven Basic Quality Tools begint altijd bij het begrijpen van het probleem. Je start met het verzamelen van data en maakt dit visueel met bijvoorbeeld een run chart of histogram.

Vervolgens analyseer je de oorzaken met tools zoals het fishbone diagram of Pareto chart. Daarna kun je verbeteringen doorvoeren en monitoren of deze effect hebben.

Door deze gestructureerde aanpak ontstaat meer inzicht en worden verbeteringen effectiever.

Samenvatting

De Seven Basic Quality Tools vormen een toegankelijke en praktische basis voor het verbeteren van processen binnen Lean. Ze helpen om data inzichtelijk te maken, processen zichtbaar te maken en problemen gestructureerd te analyseren.

Elke tool heeft een eigen rol. Van het volgen van prestaties in de tijd met een run chart, tot het zichtbaar maken van variatie met een histogram en het stellen van prioriteiten met een Pareto chart. Met een flow chart krijg je inzicht in het proces, terwijl het fishbone diagram helpt om oorzaken te achterhalen. Het correlatiediagram maakt verbanden zichtbaar en met checklists borg je verbeteringen in de praktijk.

De kracht zit in de combinatie van deze tools. Samen zorgen ze voor een logische aanpak waarbij je eerst inzicht creëert, daarna oorzaken analyseert en vervolgens gericht verbetert. Hierdoor werk je niet op aannames, maar op feiten.

Binnen Lean ondersteunen deze tools het dagelijks verbeteren van processen. Ze maken afwijkingen zichtbaar, helpen om verspilling te herkennen en zorgen ervoor dat teams sneller kunnen bijsturen.

Door deze tools toe te passen ontstaat meer grip op prestaties, meer voorspelbaarheid in processen en betere kwaliteit voor de klant. Daarmee vormen de Seven Basic Quality Tools een stevige basis voor continu verbeteren en het realiseren van flow in de praktijk.

Aan de slag met de Seven Basic Quality Tools

Wil je deze tools niet alleen begrijpen, maar ook toepassen in je eigen processen Ontdek in onze online Lean Green Belt training hoe je de Seven Basic Quality Tools gebruikt om problemen te analyseren en processen structureel te verbeteren