Wat is Single Minute Exchange of Die (SMED)

SMED is een Lean methode om omsteltijd te verkorten tot minder dan 10 minuten. Het helpt processen te versnellen door interne en externe omstelactiviteiten te scheiden en te optimaliseren.

SMED in één oogopslag

SMED staat voor Single Minute Exchange of Die en is een methode om omsteltijd drastisch te verkorten. Door activiteiten slim te verdelen en te vereenvoudigen wordt stilstand geminimaliseerd en kan sneller worden omgeschakeld tussen producten. Dit zorgt voor meer flexibiliteit, kortere doorlooptijd en minder verspilling binnen processen. SMED wordt veel toegepast binnen Lean om flow te verbeteren en processen efficiënter te maken.

Hoe werkt SMED in de praktijk

SMED is een methode om de omsteltijd van machines te reduceren tot minder dan 10 minuten.

SMED wordt gebruikt om omsteltijd te verkorten en processen flexibeler te maken binnen Lean.

Het doel van SMED is om processen sneller en flexibeler te maken door stilstand tijdens omstellingen te minimaliseren. Dit wordt bereikt door interne handelingen om te zetten naar externe handelingen en omstellingen eenvoudiger te maken.

Binnen Lean wordt SMED gebruikt om flow te verbeteren en wachttijden te verminderen.

Wie heeft SMED bedacht

SMED is ontwikkeld door Shigeo Shingo, een Japanse industrieel ingenieur die nauw betrokken was bij het Toyota Production System.

Hij onderzocht hoe omsteltijden in productieprocessen drastisch konden worden verkort en ontwikkelde hiervoor een gestructureerde aanpak. Door zijn werk werd het mogelijk om sneller te schakelen tussen producten en efficiënter te produceren in kleinere series.

Zijn methode vormt nog steeds een belangrijk onderdeel van Lean en wordt wereldwijd toegepast in productie en dienstverlening.

SMED binnen 10 minuten

Het doel van SMED is om een omstelling binnen 10 minuten uit te voeren. Dit betekent dat een omstelling vaak kan plaatsvinden tussen twee shifts of binnen een korte productiepauze.

SMED is gebaseerd op het principe dat een omstelling idealiter binnen 10 minuten kan worden uitgevoerd. Dit betekent niet dat elke omstelling direct onder de 10 minuten moet liggen, maar dat dit het richtpunt is om processen zo efficiënt mogelijk in te richten.

Door omsteltijd sterk te verkorten wordt het mogelijk om sneller te wisselen tussen producten. Dit zorgt voor kleinere batches, minder voorraden en een betere aansluiting op de klantvraag.

In de praktijk wordt deze grens bereikt door interne handelingen om te zetten naar externe handelingen en door de resterende stappen te vereenvoudigen en te standaardiseren. Elke verbetering draagt bij aan een kortere omsteltijd.

Het doel is niet alleen snelheid, maar vooral flexibiliteit en flow in het proces.

Waarom omsteltijd verkorten belangrijk is

In veel processen gaat veel tijd verloren tijdens omstellingen. Machines staan stil, operators wachten en productie ligt tijdelijk stil.

Lange omsteltijden zorgen voor:

• lagere productiviteit
• grotere batches
• meer voorraden
• minder flexibiliteit

Door omsteltijd te verkorten wordt het mogelijk om sneller te schakelen tussen producten en ontstaat een efficiënter proces.

Het verkorten van omsteltijd is een belangrijk onderdeel van Lean en helpt om flow en flexibiliteit in processen te verbeteren.

Interne en externe omsteltijd

Een belangrijk principe binnen SMED is het onderscheid tussen interne en externe handelingen.

Interne handelingen
Activiteiten die alleen kunnen worden uitgevoerd wanneer de machine stilstaat.

Externe handelingen
Activiteiten die kunnen worden uitgevoerd terwijl de machine nog draait.

Door interne handelingen om te zetten naar externe handelingen kan de stilstand sterk worden verminderd. Denk bijvoorbeeld aan het vooraf klaarzetten of voorverwarmen van gereedschappen.

De stappen van SMED

SMED bestaat uit een gestructureerde aanpak om omsteltijd stap voor stap te verkorten.

1. Analyseer de huidige situatie

Breng de huidige omstelling in kaart en bepaal waar de meeste tijd verloren gaat. Richt je op de bottleneck en de omstellingen die het vaakst voorkomen.

2. Scheid interne en externe handelingen

Maak duidelijk welke activiteiten tijdens stilstand plaatsvinden en welke ook vooraf kunnen worden uitgevoerd.

3. Converteer interne naar externe handelingen

Verplaats zoveel mogelijk activiteiten naar de voorbereiding. Hierdoor wordt de stilstand van de machine korter.

4. Stroomlijn interne handelingen

Vereenvoudig de overgebleven interne stappen en gebruik snellere tools en standaardisatie.

5. Stroomlijn externe handelingen

Zorg dat voorbereiding efficiënt verloopt zodat alles klaarstaat op het moment van omstellen.

6. Optimaliseer met ElVoSiCoA

Gebruik het principe van elimineren, volgorde aanpassen, simplificeren, combineren en automatiseren om verdere verbeteringen door te voeren.

7. Borg en herhaal

Leg de nieuwe werkwijze vast en blijf verbeteren. Door herhaling kan elke iteratie een grote verbetering opleveren.

Voorbeeld van SMED in de praktijk

Een bekend voorbeeld van SMED is de pitstop in de Formule 1. Waar het wisselen van banden vroeger veel tijd kostte, is dit proces geoptimaliseerd tot enkele seconden.

Door taken te standaardiseren, goed te coördineren en zoveel mogelijk voorbereidend werk vooraf te doen, wordt stilstand tot een minimum beperkt.

Dit principe wordt ook toegepast in productieomgevingen om omsteltijden drastisch te verkorten.

SMED in de voedingsindustrie

Bij een zuivelproducent worden op één productielijn verschillende soorten vla geproduceerd, zoals vanille, chocolade en aardbei.

Elke keer dat er wordt gewisseld van smaak en kleur moet de lijn worden omgesteld. Zonder SMED kost dit veel tijd, omdat de installatie gereinigd moet worden en instellingen aangepast moeten worden.

Door SMED toe te passen zijn deze omstellingen sterk verkort.

Voorheen gebeurde alles tijdens stilstand van de lijn. Met SMED worden veel voorbereidingen al gedaan terwijl de lijn nog draait. Denk aan het klaarzetten van grondstoffen, het voorbereiden van instellingen en het plannen van de volgorde van smaken.

Daarnaast is de reiniging geoptimaliseerd en gestandaardiseerd, zodat deze sneller en consistenter verloopt. Ook wordt de productvolgorde slim gekozen, bijvoorbeeld van lichte naar donkere kleuren, waardoor schoonmaken minder tijd kost.

Door deze aanpak kan de producent sneller wisselen tussen producten, kleinere batches produceren en beter inspelen op de vraag van de klant.

SMED en Lean

SMED speelt een belangrijke rol binnen Lean Manufacturing. Door omsteltijd te verkorten ontstaat meer flow in het proces en kunnen kleinere batches worden geproduceerd.

Dit leidt tot:

• minder verspilling
• kortere doorlooptijd
• hogere flexibiliteit
• betere aansluiting op klantvraag

Samenvatting

SMED is een methode om omsteltijd te verkorten door interne en externe handelingen te scheiden en elke stap in het omstelproces kritisch te analyseren en te verbeteren. Door activiteiten te verplaatsen naar de voorbereiding en de resterende handelingen te vereenvoudigen, wordt stilstand drastisch verminderd.

Dit leidt tot kortere omsteltijden, kleinere batches en een betere flow in het proces. Organisaties worden hierdoor flexibeler en kunnen sneller inspelen op veranderingen in de vraag. Daarnaast zorgt SMED voor minder verspilling, hogere productiviteit en een efficiënter gebruik van mensen en middelen.

Door SMED structureel toe te passen ontstaat een continu verbeterproces waarin elke iteratie leidt tot verdere optimalisatie van het proces.

Zelf aan de slag met SMED

Wie omsteltijden wil verkorten en processen wil verbeteren, kan zich verder verdiepen in Lean. In de online Lean Black Belt opleiding leer je hoe je SMED toepast en vertaalt naar concrete verbeteringen in de praktijk.