Thomas Kilmann model

Het Thomas Kilmann model laat zien hoe mensen omgaan met conflicten. Ontdek de 5 stijlen en verbeter samenwerking en communicatie in team

Waarom conflicten in teams ontstaan en hoe je ze effectief benut

Conflicten in teams lijken vaak een probleem, maar zijn juist nodig voor betere samenwerking. Het gaat mis wanneer je niet begrijpt hoe mensen reageren. Het Thomas Kilmann model maakt zichtbaar waarom discussies vastlopen of escaleren. Je leert gedrag herkennen en bewust kiezen hoe je reageert. Daardoor gebruik je conflicten niet als blokkade, maar als kans om samenwerking en resultaten te verbeteren.

Wat is het Thomas Kilmann model

Het Thomas Kilmann model helpt je te begrijpen hoe mensen omgaan met conflicten. In plaats van conflicten te vermijden of persoonlijk te maken, geeft dit model inzicht in gedrag en reacties binnen teams.

Binnen Lean en teamontwikkeling is dit waardevol, omdat conflicten vaak ontstaan wanneer teams samenwerken aan verbetering. Het model maakt zichtbaar wat er gebeurt en hoe je daar beter mee om kunt gaan.

Het Thomas Kilmann model, ook wel TKI genoemd, beschrijft vijf manieren waarop mensen omgaan met conflicten. Deze stijlen zijn gebaseerd op twee dimensies:

• de mate waarin iemand zijn eigen belang nastreeft
• de mate waarin iemand rekening houdt met de ander

Door deze twee te combineren ontstaan vijf conflictstijlen. Iedereen gebruikt deze stijlen, maar vaak heeft iemand een duidelijke voorkeur.

De 5 conflictstijlen

Iedereen reageert anders op conflict. Soms kies je bewust een aanpak, maar vaak gebeurt het automatisch. Door inzicht te krijgen in deze stijlen kun je bewuster kiezen wat in een situatie het beste werkt.

1 Doordrukken
Bij doordrukken kies je voor je eigen standpunt, zonder veel rekening te houden met de ander. Je stuurt op resultaat en wilt snel een beslissing nemen.

Dit zie je bij:

• situaties waarin snelheid belangrijker is dan draagvlak
• momenten waarop duidelijk leiderschap nodig is
• omgevingen met druk op prestaties

Deze stijl kan effectief zijn wanneer er snel gehandeld moet worden, maar kan weerstand oproepen.

2 Samenwerken
Samenwerken betekent dat je zoekt naar een oplossing die voor beide partijen werkt. Je probeert het probleem echt te begrijpen en gezamenlijk tot een betere uitkomst te komen.

Dit vraagt:

• open communicatie
• tijd om het probleem te verkennen
• bereidheid om te luisteren

Deze stijl leidt vaak tot sterke en duurzame oplossingen.

3 Compromis sluiten
Bij een compromis geven beide partijen iets toe om tot een oplossing te komen. Het is een middenweg waarbij niemand volledig krijgt wat hij wil.

Dit zie je bij:

• situaties waarin snelheid belangrijk is
• onderhandelingen
• momenten waarop een perfecte oplossing niet haalbaar is

Het voordeel is snelheid, het nadeel is een minder sterke oplossing.

4 Vermijden
Vermijden betekent dat je het conflict uit de weg gaat. Je kiest ervoor om het onderwerp niet direct aan te pakken.

Dit kan nuttig zijn:

• wanneer het onderwerp weinig impact heeft
• wanneer emoties eerst moeten zakken
• wanneer er meer informatie nodig is

Te vaak vermijden zorgt dat problemen blijven liggen.

5 Toegeven
Bij toegeven laat je het belang van de ander voorgaan. Je kiest ervoor om de relatie belangrijker te maken dan je eigen standpunt.

Dit helpt:

• wanneer de relatie belangrijker is
• wanneer het onderwerp voor jou minder zwaar weegt
• om vertrouwen op te bouwen

Op de lange termijn kan dit frustratie geven als je jezelf te vaak wegcijfert.

Thomas Kilmann in de praktijk

In teams zijn conflicten niet het probleem. Het probleem zit in hoe ermee wordt omgegaan. Een team zonder conflict komt vaak niet verder. Verschil van mening zorgt juist voor betere oplossingen.

Wat je in de praktijk ziet:

• te veel doordrukken zorgt voor weerstand
• te veel vermijden zorgt dat problemen blijven liggen
• te weinig samenwerken leidt tot zwakke oplossingen

Het gaat niet om één juiste stijl, maar om het bewust kiezen van de juiste aanpak.

Door het model te gebruiken:

• herken je gedrag in conflicten
• zie je waarom gesprekken vastlopen
• kun je bewust een andere aanpak kiezen

Teams die dit begrijpen, gebruiken conflicten om beter te worden.

Relatie met teamontwikkeling

Het Thomas Kilmann model sluit goed aan op teamontwikkeling, zoals het Tuckman model.

Vooral in de storming fase ontstaan conflicten. Het verschil is:

• Tuckman laat zien wanneer conflicten ontstaan
• Thomas Kilmann laat zien hoe mensen ermee omgaan

Er is ook een duidelijke link met Belbin en MBTI.

Belbin laat zien welke rol iemand inneemt in een team.
MBTI geeft inzicht in gedragsvoorkeuren en communicatie.

Het verschil tussen deze modellen:

• Tuckman = fase van het team
• Thomas Kilmann = reactie op conflict
• Belbin = rol in het team
• MBTI = persoonlijke voorkeur

Samen geven ze een completer beeld van samenwerking.

Wanneer gebruik je het Thomas Kilmann model

Gebruik dit model wanneer samenwerking onder druk staat.

Bijvoorbeeld:

• wanneer conflicten blijven terugkomen
• wanneer samenwerking stroef verloopt
• wanneer communicatie vastloopt
• wanneer je gedrag bespreekbaar wilt maken
• wanneer teams bewuster willen omgaan met spanning

Binnen Lean trajecten is dit waardevol omdat verandering altijd spanning met zich meebrengt.

Hoe stuur je een verbeterteam aan als Lean Green of Black Belt

Als Lean Green of Black Belt werk je continu met teams. Hoe je omgaat met gedrag en conflict bepaalt het succes van je traject.

Als Green Belt begeleid je het team in het verbeterproject. Je zorgt voor structuur, duidelijke verwachtingen en voortgang.

Als Black Belt kijk je breder. Je analyseert waarom teams niet goed functioneren en schakelt met management om blokkades weg te nemen.

In beide rollen geldt:

• begin met observeren
• maak gedrag zichtbaar
• stuur niet alleen op proces, maar ook op samenwerking

Door structuur te combineren met inzicht in gedrag, zorg je dat teams beter presteren en blijven verbeteren.

Samenvatting

Het Thomas Kilmann model laat zien dat conflicten in teams normaal zijn en nodig voor betere samenwerking. Het verschil zit in hoe mensen ermee omgaan.

Door de vijf conflictstijlen te begrijpen, zie je waarom gesprekken vastlopen of juist tot oplossingen leiden. Geen enkele stijl is altijd goed of fout. Het gaat om het bewust kiezen van de juiste aanpak.

In combinatie met modellen zoals Tuckman, Belbin en MBTI ontstaat een compleet beeld van samenwerking. Binnen Lean helpt dit om teams sterker te maken en verbetering blijvend te maken.

Leer conflicten gebruiken als kracht in je team

In veel teams worden conflicten vermeden of verkeerd aangepakt, waardoor samenwerking vastloopt. Door gedrag te begrijpen kun je spanning omzetten in betere beslissingen en sterkere samenwerking

Met de Lean Black Belt ontwikkel je de vaardigheden om teams te begeleiden, gedrag te sturen en verbetering duurzaam te realiseren

Bekijk de online Lean Black Belt training.