Waarom de naam Toyoda veranderde in Toyota

Van oorsprong heette het bedrijf Toyoda, opgericht door Sakichi Toyoda. Het bedrijf produceerde geautomatiseerde en gemotoriseerde weefgetouwen die wereldwijd werden geëxporteerd. Later nam zijn zoon Kiichiro Toyoda het bedrijf over. Hij zag kansen buiten de textielindustrie en legde de basis voor wat uiteindelijk zou uitgroeien tot een van de grootste autofabrikanten ter wereld.

Toen Kiichiro Toyoda besloot om auto’s te gaan produceren, werd ook nagedacht over de naam van het bedrijf. De keuze viel niet langer op Toyoda, maar op Toyota. Die naamsverandering was geen toeval.

Van Toyoda naar Toyota

De reden voor de naamswijziging ligt in de Japanse cultuur en symboliek. In Japan speelt bijgeloof een rol bij keuzes rondom namen, cijfers en symbolen. Zo wordt het getal acht gezien als een geluksgetal, terwijl andere getallen juist als ongunstig worden beschouwd.

In het Japanse Katakana-schrift zijn er tien penseelstreken nodig om “Toyoda” te schrijven. Voor “Toyota” zijn dat er acht. Die acht penseelstreken maakten de naam Toyota symbolisch gunstiger. Daarom werd bewust gekozen voor Toyota in plaats van Toyoda.

Deze keuze laat zien dat Toyota vanaf het begin aandacht had voor detail, betekenis en bewust gekozen eenvoud. Dat lijkt een klein verschil, maar het typeert de manier waarop Toyota later ook naar processen en systemen zou kijken.

Tijdens een Lean-traject in Hongkong viel mij iets kleins maar veelzeggend op. In de lift ontbrak de knop voor de vierde verdieping. In veel Oost-Aziatische culturen wordt het getal vier geassocieerd met ongeluk, waardoor het bewust wordt vermeden. Dat soort culturele details lijken misschien onbelangrijk, maar ze laten zien hoe diep symboliek en betekenis kunnen doorwerken in dagelijkse keuzes.

Meer dan alleen een naam

Toyota groeide niet alleen uit tot een van de grootste autofabrikanten ter wereld. Ook het Toyota Production System (TPS) werd wereldwijd bekend. Dit productiesysteem vormt de basis van wat wij nu kennen als Lean.

Veel ideeën binnen TPS zijn terug te voeren op de oorspronkelijke activiteiten van Toyoda. Zo komt het principe van jidoka, het stoppen van een proces bij afwijkingen, rechtstreeks voort uit de automatische weefgetouwen die Sakichi Toyoda ontwikkelde. Wanneer een draad brak, stopte het weefgetouw automatisch om fouten te voorkomen. Dat principe werd later toegepast in de autofabrieken.

Dit laat zien dat Lean bij Toyota geen los bedachte methode is, maar is ontstaan vanuit praktische problemen, vakmanschap en aandacht voor kwaliteit.

Wat dit zegt over Lean

Het verhaal achter de naam Toyota laat zien dat Lean niet is ontstaan uit theorie, maar uit bewuste keuzes, praktische ervaring en continue verbetering. Kleine details, zoals een naam, kregen betekenis omdat ze onderdeel waren van een groter geheel.

Die manier van denken vormt nog steeds de kern van Lean. Niet door grote ingrepen of snelle oplossingen, maar door aandacht voor het systeem, voor kwaliteit en voor mensen.