Yamazumi analyse uitgelegd

Yamazumi analyse is een Lean methode waarmee activiteiten per processtap visueel worden weergegeven in een diagram. Hierdoor wordt direct zichtbaar hoe tijd is verdeeld en waar onbalans of verspilling ontstaat.

Hoe Yamazumi analyse inzicht geeft in procesbalans

In veel processen zijn activiteiten ongelijk verdeeld. Sommige processtappen duren langer dan andere, waardoor wachttijden en opstapeling ontstaan.

Yamazumi analyse maakt deze verschillen zichtbaar door activiteiten per processtap te stapelen in een diagram. Hierdoor zie je in één oogopslag waar het proces uit balans is.

Wanneer deze verschillen zichtbaar zijn:

wordt duidelijk waar bottlenecks ontstaan
kunnen activiteiten beter verdeeld worden
ontstaat een gelijkmatiger proces

Yamazumi analyse in één oogopslag

Yamazumi betekent opstapelen in het Japans. In een Yamazumi diagram worden activiteiten per processtap als gestapelde balken weergegeven.

Elke kolom staat voor een processtap en laat zien hoeveel tijd die stap kost.

Het doel is om:

verschillen tussen processtappen zichtbaar te maken
processen te balanceren
flow te verbeteren

Hoe een Yamazumi diagram werkt

In een Yamazumi diagram wordt elke processtap weergegeven als een verticale balk. De hoogte van de balk laat zien hoeveel tijd nodig is voor die stap

Vaak worden verschillende soorten activiteiten met kleuren weergegeven, zoals:

waarde toevoegende activiteiten
niet waarde toevoegende activiteiten
noodzakelijke maar niet waarde toevoegende activiteiten

Door deze visualisatie wordt direct zichtbaar waar verspilling zit en waar verbeteringen mogelijk zijn.

Yamazumi analyse en takt time

takt time speelt een belangrijke rol in Yamazumi analyse. Takt time geeft het tempo aan waarin een proces moet produceren om aan de klantvraag te voldoen.

In een Yamazumi diagram wordt de takt time vaak als lijn weergegeven.

Ligt een processtap boven de takt time, dan ontstaat een knelpunt
Ligt een processtap onder de takt time, dan is er beschikbare capaciteit

Hierdoor wordt direct duidelijk waar aanpassingen nodig zijn.

Yamazumi analyse voorbeelden

Voorbeeld in productie

In een autofabriek zijn er verschillende processtappen betrokken bij de assemblage van een auto, zoals het monteren van de carrosserie, het installeren van de motor en het plaatsen van het interieur.

Met een Yamazumi analyse wordt zichtbaar hoeveel tijd elke processtap kost. Hieruit kan blijken dat de motorinstallatie aanzienlijk langer duurt dan andere stappen. Hierdoor ontstaat een bottleneck die het tempo van het hele proces bepaalt.

Op basis van dit inzicht kunnen verbeteringen worden doorgevoerd, zoals het herverdelen van activiteiten, het aanpassen van processtappen of het toevoegen van capaciteit.

Voorbeeld in elektronicaproductie

In een proces voor het produceren van elektronische apparaten bestaan stappen zoals het printen van printplaten, het monteren van componenten, het testen en het verpakken.

Een Yamazumi diagram maakt zichtbaar dat bijvoorbeeld de testfase meer tijd kost dan andere stappen. Hierdoor ontstaat vertraging in het proces.

Door dit inzicht kunnen organisaties de testfase verbeteren, activiteiten anders verdelen of extra middelen inzetten om de doorstroming te verbeteren.

Voorbeeld in dienstverlening

In een organisatie die klantvragen verwerkt, doorloopt elke aanvraag meerdere processtappen. Eerst wordt de aanvraag geregistreerd, daarna volgt een inhoudelijke beoordeling, vervolgens een goedkeuring en tot slot de terugkoppeling naar de klant.

Met een Yamazumi analyse wordt de tijd per processtap zichtbaar gemaakt. Hieruit kan blijken dat de beoordelingsfase aanzienlijk meer tijd kost dan de andere stappen. Hierdoor ontstaat opstapeling en vertraging.

Door deze inzichten kunnen activiteiten beter verdeeld worden en kan het proces eenvoudiger worden ingericht, waardoor aanvragen sneller worden afgehandeld.

Voorbeeld in de zorg

In een ziekenhuis doorloopt een patiënt meerdere stappen tijdens een consult. De patiënt meldt zich aan, krijgt een intake, heeft een consult bij de arts en ontvangt daarna een behandeling of advies.

Een Yamazumi analyse laat zien hoeveel tijd elke stap kost. Vaak blijkt dat het consult bij de arts de meeste tijd vraagt, wat leidt tot wachttijden en verstoringen in de planning.

Door taken anders te verdelen en processtappen beter op elkaar af te stemmen ontstaat een stabielere doorstroming van patiënten.

Hoe je een Yamazumi analyse uitvoert

Een Yamazumi analyse voer je meestal uit in een aantal vaste stappen:

Breng de processtappen in kaart Breng in kaart uit welke processtappen het proces bestaat.
Meet de tijd per processtap Inventariseer per processtap hoeveel tijd nodig is voor de verschillende activiteiten.
Maak onderscheid tussen soorten activiteiten Bepaal welke activiteiten waarde toevoegen, welke geen waarde toevoegen en welke noodzakelijk zijn maar geen directe klantwaarde opleveren.
Breng verspilling in beeld Kijk per processtap waar wachttijd, overbodige handelingen of andere verspillingen aanwezig zijn.
Bereken de takt time Bepaal het tempo waarin output nodig is om aan de klantvraag te voldoen.
Maak het Yamazumi diagram Zet per processtap de activiteiten als gestapelde balken in een diagram. Gebruik eventueel kleuren om onderscheid te maken tussen waarde toevoegende en niet waarde toevoegende activiteiten.
Vergelijk de processtappen met de takt time Analyseer welke stappen boven de takt time uitkomen en waar nog ruimte aanwezig is.
Identificeer onbalans en bottlenecks Kijk waar processtappen te zwaar belast zijn en waar opstapeling of vertraging ontstaat.
Bepaal verbeteracties Gebruik de analyse om activiteiten anders te verdelen, verspillingen te verminderen of processtappen beter op elkaar af te stemmen.

De kracht van Yamazumi analyse ligt in het zichtbaar maken van verschillen tussen processtappen. Daardoor wordt snel duidelijk waar een proces uit balans is en waar gerichte verbetering mogelijk is.

Yamazumi analyse en lijnbalancering

Yamazumi analyse wordt vaak gebruikt als hulpmiddel voor lijnbalancering.

Waar lijnbalancering zich richt op het gelijk verdelen van activiteiten, zorgt Yamazumi voor het inzicht dat daarvoor nodig is.

Met Yamazumi:

zie je waar onbalans zit
kun je activiteiten herverdelen
ontstaat een gelijkmatig proces

Samenvatting

Yamazumi analyse is een visuele Lean methode waarmee activiteiten per processtap inzichtelijk worden gemaakt in een diagram. Door deze visualisatie wordt direct zichtbaar hoe tijd is verdeeld en waar onbalans ontstaat.

Het Yamazumi diagram laat zien welke processtappen te zwaar belast zijn en waar ruimte zit. Hierdoor worden bottlenecks, wachttijden en verspilling snel zichtbaar. Dit maakt het mogelijk om processen gerichter te analyseren en te verbeteren.

Door Yamazumi analyse toe te passen kunnen organisaties:

activiteiten beter verdelen over processtappen
bottlenecks verminderen of oplossen
verspilling herkennen en verminderen
processen afstemmen op takt time
een stabielere en voorspelbare flow creëren

In combinatie met lijnbalancering helpt Yamazumi analyse om processen niet alleen inzichtelijk te maken, maar ook daadwerkelijk te verbeteren. Het vormt daarmee een praktisch hulpmiddel om flow te optimaliseren en processen beter te laten aansluiten op de klantvraag.