Wat zijn niet waarde toevoegende stappen (Non Value Added)

Niet waarde toevoegende stappen zorgen voor wachttijd en vertraging in processen. Ontdek wat Non Value Added betekent en waarom het zo veel tijd kost.

Waarom niet waarde toevoegende stappen inzicht geven in processen

In Lean draait alles om waarde voor de klant. Toch bestaat het grootste deel van veel processen uit activiteiten die geen waarde toevoegen. Deze activiteiten worden aangeduid als Non Value Added, of in het Nederlands niet waarde toevoegende stappen.

Door deze stappen te begrijpen wordt duidelijk waarom processen traag verlopen, waarom doorlooptijden oplopen en waarom veel tijd verloren gaat aan wachten, herstellen en afstemmen. Niet omdat mensen langzaam werken, maar omdat het proces zo is ingericht.

Wat betekent Non Value Added

Een activiteit is niet waarde toevoegend wanneer deze geen directe bijdrage levert aan wat de klant wil ontvangen. Lean hanteert hiervoor drie duidelijke criteria. Een activiteit voegt alleen waarde toe wanneer:

• de klant bereid is ervoor te betalen
• de activiteit het product of de dienst daadwerkelijk verandert
• de activiteit in één keer goed wordt uitgevoerd

Wanneer één van deze voorwaarden ontbreekt, spreken we van een niet waarde toevoegende stap. Dit onderscheid vormt de basis van procesanalyse binnen Lean.

Niet waarde toevoegende stappen in processen

Niet waarde toevoegende stappen komen voor in vrijwel alle processen, zowel in productieomgevingen als in administratieve processen. Ze zijn vaak zo vanzelfsprekend geworden dat ze niet meer als probleem worden gezien.

Voorbeelden in administratieve processen zijn onder andere wachttijd, inchecktijd, het invullen van formulieren, wachten op informatie of goedkeuring en afstemming zonder directe output.

In productieprocessen zie je niet waarde toevoegende stappen terug in transport en verplaatsing, installatie en omsteltijd, inspecties en testen, extra voorraden en herstelwerk door fouten.

Deze activiteiten kosten vaak veel tijd en capaciteit, maar veranderen niets aan het eindresultaat voor de klant.

Waarom Non Value Added een groot deel van de doorlooptijd vormt

In de praktijk bestaat het grootste deel van de doorlooptijd uit niet waarde toevoegende stappen. Werk ligt te wachten tussen processtappen, wordt meerdere keren gecontroleerd of moet opnieuw worden uitgevoerd.

Lange doorlooptijden zijn daardoor zelden het gevolg van langzaam werken. Ze ontstaan vooral door hoe het proces is ingericht en hoe werk zich door het proces beweegt. Dit sluit aan bij flow in processen.

Non Value Added en Muda, Mura en Muri

Binnen Lean worden niet waarde toevoegende stappen beter begrepen met behulp van Muda, Mura en Muri.

Muda verwijst naar activiteiten die geen waarde toevoegen. Mura staat voor variatie en onbalans in het proces. Muri betekent overbelasting van mensen of middelen.

Niet waarde toevoegende stappen zijn vaak het zichtbare gevolg van deze onderliggende oorzaken. Variatie en overbelasting zorgen ervoor dat werk moet wachten, wordt hersteld of extra stappen nodig heeft. Dit raakt direct aan variatie en verstoringen in processen.

Twee typen niet waarde toevoegende stappen

Type 1 Non Value Added

Dit zijn activiteiten die geen waarde toevoegen, maar die op dit moment wel noodzakelijk worden geacht. Denk aan wettelijke controles, verplichte administratie of identificatieprocessen. Deze stappen voegen geen waarde toe voor de klant, maar kunnen niet direct worden verwijderd.

Type 2 Non Value Added

Dit zijn activiteiten die geen waarde toevoegen en ook niet noodzakelijk zijn. Ze ontstaan vaak door een onlogische procesinrichting, onduidelijke afspraken of verstoringen. Deze stappen laten zien waar het proces uit balans is geraakt.

Waarom Non Value Added belangrijk is binnen procesanalyse

Non Value Added is geen probleem op zichzelf, maar een waarneming. Het laat zien waar tijd verloren gaat en waar processen stagneren. Dit vormt een belangrijk vertrekpunt voor processen verbeteren met Lean, waarin verbeteren begint bij begrijpen waar waarde verloren gaat in het proces.

• waar wachttijd ontstaat
• waar overdrachten vertragen
• waar herstelwerk nodig is
• waar processen niet vloeiend verlopen

Dat maakt Non Value Added een belangrijk begrip binnen Lean procesanalyse en verklaart waarom oorzaken en symptomen uit elkaar moeten worden gehouden.

Wat niet waarde toevoegende stappen laten zien

Niet waarde toevoegende stappen zijn geen los probleem, maar een gevolg van hoe een proces is ingericht. Ze maken zichtbaar waar werk blijft liggen, waar overdrachten ontstaan en waar samenhang ontbreekt.

Door deze stappen te herkennen wordt duidelijk waarom processen vertragen en waarom prestaties achterblijven, ook wanneer iedereen zijn best doet.

Samenvatting

Niet waarde toevoegende stappen zijn activiteiten die geen directe waarde leveren voor de klant. Ze vormen het grootste deel van de doorlooptijd in veel processen en zijn vaak het zichtbare gevolg van variatie en overbelasting.

Door Non Value Added te herkennen en te begrijpen ontstaat inzicht in waarom processen traag zijn en waar structurele oorzaken liggen. Dat maakt dit begrip belangrijk binnen Lean procesanalyse.