Special Cause Variation, ook bekend als variabiliteit door bijzondere oorzaken, verwijst naar afwijkingen in een proces die het gevolg zijn van specifieke, identificeerbare bronnen. Deze variatie is onvoorspelbaar en niet inherent aan het proces, wat het onderscheidt van Common Cause Variation, die wel inherent is aan het proces.
Het effectief beheersen van Special Cause Variation is cruciaal voor bedrijven die streven naar optimalisatie van hun operationele processen. Door te focussen op het identificeren en corrigeren van deze afwijkingen, kunnen organisaties een hogere mate van kwaliteitsbeheersing en procesefficiëntie bereiken.