Een visgraatdiagram, ook wel bekend als een oorzaak-en-gevolg diagram of Ishikawa diagram, is een hulpmiddel voor het analyseren van de oorzaken van een specifiek probleem of kwaliteitsprobleem. Het diagram is vernoemd naar Kaoru Ishikawa, een Japanse professor en kwaliteitsbeheerspecialist, die dit instrument ontwikkelde om teams te helpen de onderliggende oorzaken van problemen systematisch in kaart te brengen.
Het visgraatdiagram krijgt zijn naam vanwege de visachtige structuur die het vormt. Aan de rechterkant van het diagram staat het probleem of het effect dat je wilt analyseren. Vanuit deze kop van de vis lopen er diagonale lijnen, als de ruggengraat van de vis, naar links. Aan deze ruggengraat zitten verschillende zijlijnen die de categorieën van mogelijke oorzaken representeren.
De meest gebruikte categorieën zijn:
Het gebruik van een visgraatdiagram begint vaak met een brainstorming sessie. Het team schrijft mogelijke oorzaken onder de juiste categorieën. Dit helpt bij het identificeren van alle mogelijke oorzaken van het probleem. Vervolgens kunnen deze oorzaken verder worden onderzocht om de werkelijke oorzaak te achterhalen.
Het visgraatdiagram biedt verschillende voordelen:
Kortom, een visgraatdiagram is een hulpmiddel voor organisaties die hun kwaliteitsproblemen willen begrijpen en oplossen door de onderliggende oorzaken op een gestructureerde en visuele manier te analyseren.